82 Spees met Cees

De wortel

Een plantenwortel heeft vier belangrijke functies,waardonder verankering, transport (water en
voedingstoffen), de opslag van voedingsreserves en de productie van hormonen. Het niet of onvoldoende functioneren van een van deze wortelfuncties zal leiden tot een verstoorde bovengrondse groei en productie. Tegelijkertijd kunnen slechte bovengrondse omstandigheden het functioneren van de wortel belemmeren. Een slechte verdamping bijvoorbeeld kan ertoe leiden dat de wortel te lang in het zuurstofarme water staat en daardoor verstikt.

 

De rhizosfeer
Het functioneren van de plantenwortel en daarmee de plant als geheel, wordt beïnvloed door de directe omgeving rond de wortel, de zogenaamde rhizosfeer. In de rhizosfeer worden organische en anorganische stoffen uitgewisseld tussen de grond en de wortel. Deze processen zijn afhankelijk van de chemische en fysische eigenschappen van de grond. Daarnaast spelen ook de activiteit van de
wortel en bodemorganismes een belangrijke rol hierbij. Verder is samenstelling van de rhizosfeer van invloed op de weerbaarheid van de plant tegen ziektes.

Weerbaarheid
Bodemschimmels kunnen saprofaag (ongevaarlijk voor planten) en pathogeen (schadelijk) zijn. De mate waarin beide schimmels actief zijn in de bodem, is onder andere afhankelijk van een aantal chemische en biologische factoren. Zo is de groei van schimmels afhankelijk van de zuurgraad (pH) de
temperatuur en de vochtigheid van de bodem. De meeste plantpathogene schimmels groeien
optimaal bij een lage pH (<5,5) en een hoge temperatuur > 20°C. In tegenstelling tot de pathogene
schimmels kunnen saprofage schimmels de wortel juist beschermen. Dit kan door het creëren van een fysieke barrière op de wortelhuid (Zoals bij Trichoderma) of door de pathogene schimmel in groei af te remmen, door het wegnemen van voedingsstoffen. In de meeste gevallen resulteert een ongunstige toestand van de rhizosfeer in een gunstigere situatie voor pathogene schimmels.

Aanpassen
Het wortelstelsel van een plant is in staat om zich aan te passen aan zijn omgeving. Dit geldt niet alleen voor de beschikbaarheid van water, maar ook van mineralen. Indien de grond arm is aan
voedingselementen, of wanneer er weinig voedingselementen in opneembare vorm aanwezig zijn, dan zal de wortel een reactie aangaan met zijn omgeving. Wanneer er bijvoorbeeld weinig fosfaat in
opneembare vorm aanwezig is zal de wortel door het uitscheiden van zuren proberen het vastgelegde fosfaat in oplossing te krijgen. Een plantenwortel heeft tevens de mogelijkheid zijn morfologie (uiterlijk) aan te passen. Een wortel die bijvoorbeeld onderwater groeit, zal tussen de transportvaten luchtcellen (aerenchym weefsel) aanleggen, om voldoende zuurstof op te kunnen nemen. Deze processen kosten echter veel energie en gaat ten koste van groei en productie. Het is daarom van groot belang om te sturen op een goede balans in bemesting en watergehalte.

Productieverlies
De interactie van de wortel met zijn milieu is dus belangrijk voor de gezondheid en de productie van de plant. Een hoge ziektedruk veroorzaakt uitval en een slechte chemische samenstelling van het wortelmilieu vergt kostbare energie en leidt tot productieverlies. Laat daarom regelmatig uw grond analyseren op de aanwezigheid van voldoende voedingselementen in de juiste verhoudingen. Gebruik daarnaast bij twijfels over de aanwezigheid van wortelziektes onze DNAMultiscan, om met het juiste middel op het juiste moment een bestrijding uit te voeren.